De omvang en aard van de aanval
Volgens een Amerikaanse functionaris betrof de operatie een grootschalige aanval waarbij ongeveer 70 doelen in centraal Syrië werden getroffen. Deze doelen waren verbonden met IS-infrastructuur en wapens, verspreid over verschillende gebieden. Een andere bron binnen de Amerikaanse overheid, die vanwege de gevoeligheid van de operatie niet bij naam werd genoemd, gaf aan dat verdere aanvallen niet uitgesloten zijn. Het officiële standpunt benadrukte dat het geen begin van een oorlog was, maar een daad van vergelding. Defense Secretary Pete Hegseth verklaarde via sociale media dat de VS onder leiding van President Trump nooit zal aarzelen om haar volk te verdedigen.
Context en geopolitieke balans
Deze militaire interventie komt op een moment dat de Trump-regering haar aandacht meer richt op de Westerse Hemisfeer. Er wordt bijvoorbeeld een vloot opgebouwd in de Caraïbische Zee, gericht op het aanpakken van drugssmokkel en het blijven in beslag nemen van gesanctioneerde olie-tankers in Venezuela. Tegelijkertijd verplaatst de VS aanzienlijke middelen uit het Midden-Oosten. Zo arriveerde een van haar geavanceerdste vliegdekschepen afgelopen maand in Zuid-Amerikaanse wateren, afkomstig uit de Middellandse Zee.
President Trump’s reactie en retoriek
President Donald Trump beloofde “zeer serieuze vergelding” na een aanval in de Syrische woestijn die hij toeschreef aan IS. De slachtoffers maakten deel uit van de honderden Amerikaanse troepen die in Oost-Syrië gestationeerd zijn als onderdeel van een coalitie tegen extremistische groepen. Tijdens een toespraak in North Carolina, vrijdagavond, noemde hij de operatie een “massale aanval” die de “ISIS-criminelen in Syrië, die probeerden te regroupen,” heeft uitgeschakeld. Eerder had hij via social media al zijn steun uitgesproken voor de Syrische president Al-Sharaa, die volgens Trump volledig achter de Amerikaanse inzet staat.
Retoriek en waarschuwingen
De president sloot zijn boodschap af met een duidelijke waarschuwing aan IS: elke terrorist die met de aanval op Amerikanen wordt geassocieerd, zal hard worden gestraft. “Alle terroristen die dapper genoeg zijn om Amerikanen aan te vallen, worden gewaarschuwd — JULLIE WORDEN HARDER AANGEPAKT DAN OOIT TEVOREN ALS JULLIE, OP ENIGE MANIER, AANVAL Plegen OF DIT BEDREIGEN,” aldus Trump. De aanval werd uitgevoerd met F-15 Eagle-jets, A-10 Thunderbolt grondaanvalvliegtuigen en AH-64 Apache helikopters, volgens Amerikaanse bronnen. Daarnaast werden F-16 gevechtsvliegtuigen uit Jordanië en HIMARS-raketartillerie ingezet. Het US Central Command meldde op sociale media dat meer dan 100 precisiewapens op doelen in Syrië werden afgevuurd.
De Syrische reactie op de aanval
De aanval vormde een belangrijke test voor de relaties tussen de Verenigde Staten en Syrië sinds de afzetting van Bashar Assad een jaar geleden. Trump benadrukte dat Syrië samenwerkte met Amerikaanse troepen en dat Al-Sharaa “extreem boos en verontrust” was over de aanval. Syrië heeft recentelijk haar samenwerking met Amerikaanse en Syrische veiligheidsdiensten uitgebreid. Het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat de aanval benadrukte dat internationale samenwerking noodzakelijk is om terrorisme te bestrijden en dat Syrië zich inzet om ISIS te bestrijden en te voorkomen dat ze veilige schuilplaatsen vinden op Syrisch grondgebied. Het Syrische staatspersbureau meldde dat de Amerikaanse aanvallen doelen in de landelijke gebieden van Deir ez-Zor en Raqqa troffen, evenals in de regio Jabal al-Amour bij de historische stad Palmyra. De doelen waren onder meer wapendepots en hoofdkwartieren die door ISIS als uitvalsbases werden gebruikt.
De rol van ISIS en recente incidenten
ISIS heeft niet officieel toegegeven verantwoordelijk te zijn voor de aanval op de Amerikaanse militairen, maar heeft zich wel herinneringen geëxpliciteerd voor twee aanvallen op Syrische veiligheidsdiensten sinds het incident, waaronder een die vier Syrische soldaten in de provincie Idlib om het leven bracht. ISIS heeft de regering en het leger van Al-Sharaa beschreven als “afvalligen,” hoewel hij eerder een groep leidde die met al-Qaida verbonden was. Daarnaast heeft de groepering een vijandige houding ten opzichte van ISIS.
De gevallen Amerikanen en nationale rouw
Deze week ontmoette Trump privé de families van de gesneuvelde Amerikanen op de Dover Air Force Base in Delaware. Vervolgens was hij aanwezig bij de officiële transfer van de lichamen, een plechtige gebeurtenis ter ere van de militaire slachtoffers. De gedode militairen in Syrië waren Sgt. Edgar Brian Torres-Tovar (25 jaar, uit Des Moines), Sgt. William Nathaniel Howard (29 jaar, uit Marshalltown) en Ayad Mansoor Sakat, een Amerikaanse interpretator uit Michigan. Bij de aanval nabij Palmyra raakten tevens drie andere Amerikaanse troepen gewond, evenals leden van Syrië’s veiligheidsdiensten. De aanvaller was twee maanden eerder toegetreden tot Syrische interne veiligheidsdiensten als beveiligingsmedewerker en was recent herplaatst wegens vermoedens van verbondenheid met ISIS. Volgens de Syrische autoriteiten viel hij een bijeenkomst van Amerikaanse en Syrische veiligheidsfunctionarissen aan nadat hij eerder onder verdenking was gesteld van banden met ISIS.