De gebeurtenis en de nasleep
Toen jonge feestgangers Oud en Nieuw vierden in een drukke kroeg in de Zwitserse Alpen, veranderde de feestvreugde plotseling in een nachtmerrie. Een verwoestende brand greep snel om zich heen in de kelder, waarbij minstens 40 mensen om het leven kwamen en 119 anderen gewond raakten. De brand in Le Constellation in Crans-Montana werd door de president van Zwitserland beschreven als een van de ernstigste rampen in het land.
Terwijl families ongerust wachten op nieuws over vermiste geliefden en experts de slachtoffers identificeren, blijven de autoriteiten onderzoeken hoe de brand begonnen is en waarom deze zich zo snel heeft verspreid. Volgens Zwitserse autoriteiten was het hoogstwaarschijnlijk een set fiëntaartspaarders die de oorzaak vormen, hoewel het officiële onderzoek nog gaande is.
Veiligheidsrisico’s en oorzaken
Naarmate er meer videobeelden en ooggetuigenverslagen naar buiten komen, wordt duidelijk dat er een gevaarlijke combinatie van factoren heeft bijgedragen aan de tragedie. De plafonddoekingen, die het geluid in de ruimte moesten verbeteren, waren brandgevaarlijk en vervaardigd uit materialen die snel vlam vingen. De ruimte was bovendien overvol met jonge mensen die zich naar een smalle uitwijkroute haastten. Aanwezigen zagen personeel met motorhelmen op de schouders, champagneflessen met vuurwerkspaarders vasthoudend, terwijl een aantal foto’s en video’s het vuur illustreren dat uit de plafonddoekingen sloeg en onmiddellijk tot brand leidde.
Volgens experts deed de brand zich voor op het moment dat de spaarvuren het plafond raakten, dat mogelijk uit sterk brandbaar schuim of akoestisch panelen bestaat. Stephen MacKenzie, een onafhankelijke brandadviseur, beschreef het materiaal als “plastic benzine”. Hij voegde toe dat de brandwonden die onder jongeren werden vastgesteld, variëren van eerste tot vierde graad, wat volgens hem te wijten was aan de giftige stoffen die vrijkwamen tijdens de brand.
Het ontstaan van de brand en de snelle verspreiding
Nadat de brand was uitgebroken, verspreidde deze zich razendsnel. Een video toont een jonge man die probeert het vuur te doven met een doek, terwijl anderen verder dansen en filmen, ogenschijnlijk niet bewust van het directe gevaar. Een ooggetuige verklaarde dat ongeveer 10 seconden na het ontstaan van de brand in het plafond, de hele nachtclub in vlammen opging.
Een andere getuige, Axel, vertelde dat hij en anderen zich aanvankelijk niet realiseerden dat de situatie ernstig was. “We schreeuwden ‘Brand! Brand!’ en dachten dat het misschien een grap was of niet zo serieus,” aldus Axel. Hij beschreef dat hij uiteindelijk naar boven liep, een raam insloeg en naar buiten ontsnapte toen de zwarte rook zich snel door de ruimte verspreidde.
De vlucht uit het brandende gebouw
Toen de rook zich opstapelde en het vuur zich verspreidde, renden feestvierders richting een kleine wenteltrap. Video’s, bevestigd door CNN, tonen tientallen mensen die bij de uitgang vastzaten. Eén persoon sprong naar buiten door een raam terwijl dichte, rode rook zich door het gebouw beweegde.
Volgens MacKenzie kan de snelle verspreiding van de brand verklaard worden door een proces dat ‘flashover’ heet, waarbij bijna alles in een kamer vrijwel gelijktijdig)vlam vat. Hierbij begint het vuur zich lateraal te verspreiden, en kan het ontstaan van een ‘chimney effect’ zorgen dat rook en giftige gassen snel naar boven trekken, wat de verspreiding versnelt. De opening van een branddeur zou hierbij de doorstroom van rook en gas hebben versterkt, aldus MacKenzie.
Vrijdagmiddag bevestigde Zwitserse aanklager Beatrice Pilloud dat alle aanwijzingen in die richting wijzen. Ze verklaarde dat de brand waarschijnlijk ontstond door het gebruik van vuurwerk in champagneflessen, dat te dicht bij het plafond kwam en snel leidde tot een flashover.
Het slachtoffer en de hulpverlening
Laetitia Place, een 17-jarig feestbeest uit Lausanne, vertelde over haar angstige ontsnapping. Ze zei dat er een menigte voor de smalle uitgang stond, waardoor het moeilijk was voor anderen om door te komen. “De eerste trap was vrij breed en makkelijk te passeren, maar daarna was de kleine deur vol gedrukt en vielen we allemaal,” vertelde ze. Iedereen viel op elkaar en soms waren mensen aan het branden of overleden naast haar.
Video’s van CNN tonen meerdere rusteloze lichamen die buiten lijken te liggen, terwijl omstanders proberen te helpen. Een getuige, Samuel Rapp, 21 jaar oud, zag de chaos na de brand. “Er waren mensen die schreeuwden, en anderen lagen op de grond, waarschijnlijk al dood.”
De nasleep en de hulpdiensten
De Zwitserse hulpdiensten reageerden binnen enkele minuten. Ze brachten de gewonden naar ziekenhuizen in Zwitserland en in het buitenland. Ongeveer 50 slachtoffers werden of worden overgebracht naar ziekenhuizen in andere Europese landen voor gespecialiseerde behandeling. Volgens de autoriteiten zien de hulpverleners vooral slachtoffers met ernstige brandwonden, veroorzaakt door de snelle verspreiding en inhalatietrauma.
Een ooggetuige, Paolo Campolo, vertelde aan “20 Minutes” dat hij het brandende gebouw binnenstormde om te helpen. Hij vond de uitgang achter de bar verstopt en stapelde zichzelf en anderen op om mensen te bevrijden. Hij schoot te hulp nadat hij bij de brandweer had aangebeld, en samen braken ze een deur open om de mensen te redden.
Dr. Robert Larribau, hoofd Spoedeisende Zorg in het Genève Universitair Ziekenhuis, meldde dat de meeste patiënten tussen 15 en 30 jaar oud waren, met ernstige verwondingen aan gezicht, rug en armen. De brandwonden werden meestal veroorzaakt door de flashover, die de huid zeer ernstig beschadigt, plus ademhalingsverwondingen door giftige gassen.
Een onderzoek naar de omstandigheden van de brand en de snelle verspreiding is geopend. De Franse eigenaren van de bar zijn door de politie ondervraagd. CNN heeft contact gezocht met de eigenaren, maar nog geen reactie ontvangen.
Tot op heden wachten veel nabestaanden en gewonden op antwoorden terwijl de autoriteiten de identiteit van de slachtoffers verder vaststellen.