Ontwikkelingen in januari 2025
Op 20 januari 2025 ondertekende Donald Trump een besluit dat zogenoemde “buitenlandse terroristische organisaties” zoals georganiseerde misdaadgroepen en drugskartels officieel erkende. Een voorbeeld hiervan is Tren de Aragua, een straatbende uit Venezuela. De Amerikaanse inlichtingendiensten betwistten echter de bewering dat Maduro’s regering nauw zou samenwerken met Tren de Aragua voor drugshandel en migratie naar de VS.
Versterking van de Amerikaanse aanwezigheid en nadruk op rechtshandhaving
Begin 2026 zette de Verenigde Staten een opmerkelijke militaire inzet in. Drie gevechtsvliegtuigen, waaronder F-35’s, werden gestationeerd in Puerto Rico en een onderzeeboot met cruise-missiles opereerde voor de Zuid-Amerikaanse kusten. Tegelijkertijd stuurde de VS een vloot schepen naar de regio, inclusief grote oorlogsschepen en amfibische transportschepen, met ongeveer 6000 manschappen aan boord.
Operaties tegen drugsschepen en controverse
Vanaf september 2025 hield de VS verschillende aanvallen op vermeende drugsschepen, waarvan de eerste op 2 september door Trump werd aangekondigd. Hij beweerde dat het schip dat vertrok uit Venezuela en door Tren de Aragua werd geëxploiteerd, met alle 11 opvarenden was vernietigd nadat het in brand was geschoten. Binnen enkele weken volgden meer aanvallen, waarbij telkens meerdere personen werden gedood. De Amerikaanse regering beweerde dat grote hoeveelheden cocaïne en fentalyn op de oceanen waren gespat, hoewel het bewijs hiervan niet publiekelijk werd vrijgegeven.
Politieke en internationale reactie
Democratische senatoren uitten bezorgd over de rechtmatigheid van de militaire acties. Op 10 september verzetten zij zich tegenover de, volgens hen, gebrek aan legitieme juridische gronden voor de strikes. Op 2 oktober verklaarde Trump dat drugskartels nu als onrechtmatige combattanten werden beschouwd, waarmee een ‘gevechtsstatus’ werd gecreëerd zonder de toestemming van het Congres. Dit leidde tot kritiek van sommige wetgevers, vooral onder Republikeinen, die de president verantwoordelijk hielden voor het initiëren van een oorlogsituatie zonder parlementaire goedkeuring.
Escalatie en uitbreiding van militaire operaties
In de daaropvolgende maanden werden meerdere aanvallen uitgevoerd op schepen die verdacht werden van drugssmokkel, waarbij vaak meerdere mensen om het leven kwamen. In oktober 2025 kondigde Hegseth, de commandant van de Amerikaanse marine in de regio, aan dat hij zou aftreden in december. Tijdens deze periode werden onderzeeboten, vliegkampschepen zoals de USS Gerald R. Ford, en meerdere militairen actief in de regio.
Inbreng van de internationale gemeenschap en binnenlandse controverse
Op 31 oktober riep het mensenrechtenbureau van de VN op tot een onderzoek naar de strikes, en werd het gebruik van buitengerechtelijke executies door de VS aan de orde gesteld. Conclusionerend worden de militaire initiatieven vaak beschouwd als bijzonder controversieel, met protesten uit Venezuela en internationale organisaties die de aanvallen afkeurden.
Veranderingen in de Amerikaanse strategie en de reactie van Venezuela
De Amerikaanse overheid versterkte haar militaire aanwezigheid verder, met de inzet van het grootste vliegkampschip ter wereld en een toenemend aantal troepen in de regio. Tegelijkertijd startte Venezuela met grootschalige militaire oefeningen en bevestigde dat haar strijdkrachten ‘sterker dan ooit’ waren. Trump stelde dat onderhandelingen met Maduro mogelijk waren, zonder verdere details te geven over de inhoud of het resultaat van die gesprekken.
December 2025 en de verdere escalatie
De VS bleef aanvallen uitvoeren op schepen die verdacht werden van drugsactiviteiten, waaronder meerdere aanvallen waarbij meerdere mensen om het leven kwamen. Daarnaast werden olie-tankers verijdeld en geconfisqueerd en werden sancties opgelegd aan Venezolaanse oliebedrijven en betrokken entiteiten.
Uitspraken en kritieken op de militaire campagne
In december 2025 en januari 2026 ontstond er veel discussie over de legitimiteit van de operaties en de mate van transparantie. Sommige Amerikaanse wetgevers riepen op tot parlementaire goedkeuring voor verdere militaire acties, terwijl anderen de president meer vrijheid gaven om de strijd voort te zetten. Tegelijkertijd uitten internationale organisaties en VN-functionarissen zorgen over de humanitaire gevolgen en de rechtmatigheid van de aanvallen.
De laatste actie en de capture van Maduro
Op 3 januari 2026 werden tijdens de meest recente grootschalige aanval op Venezuela de president Nicolás Maduro en zijn vrouw gevangengenomen en uit het land verwijderd. Dit markeerde een nieuwe fase in de Amerikaanse interventie, die gepaard ging met uitgebreide militaire en diplomatieke actie.