Het incident en de reactie van de VN-veiligheidsraad
In de vroege uren van de nacht heeft de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een spoedvergadering gehouden na een gewaagde militaire operatie door de Verenigde Staten in Venezuela, gericht op de arrestatie van president Nicolás Maduro. De hoogste functionaris van de VN waarschuwde dat de Verenigde Staten mogelijk de internationale wetgeving hebben geschonden door deze actie.
Tijdens de zitting uitten zowel bondgenoten als rivalen kritiek op de interventie van de Amerikaanse president Donald Trump. Er werd tevens benadrukt dat hij aanwijst dat er mogelijk bredere militaire acties zouden volgen tegen landen als Colombia en Mexico, in verband met beschuldigingen van drugshandel. Daarnaast herhaalde Trump zijn dreiging om territorium van Denemarken, Groenland, over te nemen voor de belangen van de Amerikaanse nationale veiligheid.
Standpunten van internationale leiders
De secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres, verklaarde dat hij “diep bezorgd is dat de regels van het internationale recht niet gerespecteerd zijn met betrekking tot de militaire actie op 3 januari.” Hij waarschuwde dat deze “ernstige” actie een precedent zou kunnen scheppen voor toekomstige relaties tussen staten. Denemarken, lid van de NAVO en jurisdictie over Groenland, uitte vergelijkbare zorgen en benadrukte dat de “onschendbaarheid van landsgrenzen niet ter discussie staat.”
Christina Markus Lassen, de Deense ambassadeur bij de VN, stelde dat “geen enkele staat moet proberen politieke uitkomsten in Venezuela te beïnvloeden door middel van dreiging of andere middelen die in strijd zijn met het internationale recht.”
Reacties uit Latin-Amerika en Rusland
De Colombiaanse ambassadeur, Leonor Zalabata, vergeleek de inval met “de ergste inmenging in onze regio uit het verleden.” Zij beweerde dat “democratie niet verdedigd of bevorderd kan worden door middel van geweld en dwang, en dat economische belangen hier niet boven kunnen gaan.”
De Russische ambassadeur bij de VN, Vasily Nebenzya, ging verder en omschreef de Amerikaanse interventie in Venezuela als “een terugkeer naar een tijd van wetteloosheid.” Hij stelde: “Wij kunnen niet toestaan dat de Verenigde Staten zich voordoen als een soevereine rechter, die het recht heeft om elk land binnen te vallen, schuldigen te labelen en straffen op te leggen, ongeacht de principes van internationaal recht en soevereiniteit.”
De Amerikaanse verklaring en de arrestatie van Maduro
De Amerikaanse gezant Mike Waltz verdedigde de actie en beschreef deze als een “gerichte en gerechtvaardigde wetshandhavingsactie.” Hij veroordeelde de kritiek vanuit de Veiligheidsraad over het aanduiden van Maduro, en stelde dat het niet juist was dat de VN legitimiteit zou geven aan een zogeheten narco-terrorist die wordt behandeld alsof hij een democratisch gekozen staatshoofd is.
In de vroege zaterdagochtend werden Maduro en zijn vrouw uit hun huis op een militaire basis gehaald. Ze werden overgebracht aan boord van een Amerikaans oorlogsschip en meegenomen naar New York, waar ze geconfronteerd worden met aanklachten van betrokkenheid bij een drugsterroristische samenzwering. Maduro verscheen voor het eerst maandag voor de rechter in Manhattan.
De gevolgen voor Venezuela en de Amerikaanse strategie
Het verrassende arrestmoment volgde op maanden van US-militaire aanwezigheid in de nabijheid van Venezuela, inclusief het uitdossen van verdachtmakingen over drugstransporten. Donald Trump stelde dat de VS Venezuela voorlopig zou beheren en dat ze de enorme olievoorraden zouden gebruiken voor export naar andere landen.
De Amerikaanse staatssecretaris, Marco Rubio, verkondigde dat de VS een oliequarantaine zouden toepassen op gesanctioneerde tankers en die situatie zouden gebruiken om beleidswijzigingen in Venezuela af te dwingen.