Trump’s standpunt over Groenland
Op woensdag verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump dat “alles minder dan” volledige controle over Groenland “onacceptabel” is. Hij beargumenteerde dat de Verenigde Staten het gebied nodig hebben voor nationale veiligheidsdoeleinden, hetgeen volgens hem de kracht van de NAVO zou kunnen versterken.
In een vroeg ochtendpost op Truth Social stelde Trump dat “de NAVO aanzienlijk sterker en effectiever wordt met Groenland in handen van de Verenigde Staten.” Hij voegde eraan toe dat “alles minder dan dat onacceptabel is.”
Politieke context en betrokkenheid
De opmerkingen van Trump kwamen op het moment dat vice-president JD Vance een overleg zou voeren met de Deense minister van Buitenlandse Zaken en diens Groenlandse collega, naast Secretaris van Buitenlandse Zaken Marco Rubio.
In dezelfde social media-post herhaalde Trump dat het verkrijgen van Groenland, dat een zelfbesturend gebied is binnen Denemarken, essentieel is voor de Amerikaanse nationale veiligheid. Hij verwees ook naar de “vitale” rol die Groenland speelt in de verdere ontwikkeling van het door het Pentagon ontwikkelde raketafweersysteem, de zogeheten Golden Dome.
Trump stelde dat NAVO-leiders zouden moeten aandringen op Amerikaanse controle over Groenland. Hij betoogde dat zonder de uitgebreide militaire kracht van de Verenigde Staten, die hij tijdens zijn eerste termijn opbouwde en nu verder versterkt, de NAVO niet effectief zou zijn als afschrikmiddel. “Ze weten dat, en ik ook,” schreef hij.
Reacties en tegenstand
De opmerkingen van Trump werden gevolgd door een reactie van Groenlands premier Jens-Frederik Nielsen, die tijdens een persconferentie in Kopenhagen verklaarde dat Groenland niet onder Amerikaanse controle wilde staan en dat het gebied deel uitmaakt van het Koninkrijk Denemarken.
Trump reageerde daarop door te zeggen: “Dat is hun probleem. Ik ben het niet met hem eens. Ik weet niet wie hij is, en ik weet niets over hem, maar dat wordt een groot probleem voor hem.”
Reactie vanuit Europa
Europese leiders veroordeelden de oproepen van Trump tot controle over Groenland. Zo waarschuwde de Franse president Emmanuel Macron dat de mogelijke gevolgen van de VS die Groenland van Denemarken proberen te overnemen, “onvoorstelbaar” zouden zijn.
Volgens Macron zouden de gevolgen voor andere Europese landen en de alliantie ongekend zijn, en Frankrijk houdt de situatie nauwlettend in de gaten, met volledige solidariteit met Denemarken en de soevereiniteit ervan.
De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, benadrukte dat Groenland toebehoort aan haar inwoners, en dat het aan Denemarken en Groenland zelf is om te beslissen. “Voor mij is het belangrijk dat de Groenlanders weten dat wij hun wensen respecteren en dat ze op ons kunnen rekenen,” zei zij.
Militaire voorbereidingen en reactie van Denemarken
Volgens het Deense openbaar radiostation DR werden extra militaire troepen naar Groenland gestuurd ter voorbereiding op mogelijke grotere inzet. Het Deense Defensiecommando in Kopenhagen wilde geen specifieke details geven, maar bevestigde dat de activiteit in het Noordpoolgebied in het afgelopen jaar is toegenomen.
Louise Hedegaard van het Deense Defensiecommando verklaarde dat het Deense leger voortdurend oefent met de inzet van capaciteiten in de Arctis en een aanwezigheid behoudt als onderdeel van routinewerkzaamheden en voorbereiding op toekomstige activiteiten.
Toekomstige plannen en strategische overwegingen
Trump had aangekondigd dat hij in het weekend zijn doel om Groenland te verkrijgen, zonder uitzondering voort te zetten. Tijdens een toespraak op Air Force One stelde hij dat hij graag een deal wilde sluiten, maar dat hij Groenland toch zou krijgen, ongeacht de onderhandelingen.
Hij stelde dat hij Amerika zou kunnen terugtrekken uit NAVO, maar dat hij de organisatie heeft “gered” en zich niet druk maakt om de mogelijke gevolgen van het verkrijgen van Groenland. Op vragen over het vergroten van het Amerikaanse militaire getal op Groenland antwoordde Trump dat hij “veel soldaten daar nu kan plaatsen, als ik dat wil,” maar dat eigendom en titel daarvoor noodzakelijk zijn.