De reactie van Europa op de Amerikaanse tariefdreiging
Op zondag reageerden Europese landen verbaasd en bezorgd op de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump, dat acht landen geconfronteerd zouden worden met een invoerbelasting van tien procent. Deze maatregel zou volgen op hun vermeende verzet tegen de Amerikaanse controle over Groenland. De dreiging vormt een potentieel gevaarlijke test voor de samenwerkingsverbanden tussen de Verenigde Staten en Europa.
In de afgelopen dagen hebben verschillende Europese landen troepen naar Groenland gestuurd, onder het voorwendsel van het trainen voor poolwaakzaamheden. Op zaterdag, toen duizenden Groenlanders buiten het Amerikaanse consulentschap in Nuuk protesteerden, maakte Trump de aankondiging bekend. Volgens de Amerikaanse president zou hij deze tarieven gebruiken als hefboom om gesprekken op gang te brengen met Denemarken en andere Europese landen over de status van Groenland, dat onder de semi-autonome controle valt van Denemarken, een NAVO-bondgenoot.
De geopolitieke implicaties
De landen die onder de Amerikaanse invoerrechten zouden vallen, omvatten onder meer Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland. Er bestaan momenteel vragen over de praktische uitvoering van deze tarieven, aangezien de Europese Unie als één economisch blok fungeert in handelsverkeer, aldus een diplomaat die niet publiekelijk wilde spreken. Het is ook onduidelijk hoe Trump volgens de Amerikaanse wet zou handelen, omdat hij mogelijk zou kunnen verwijzen naar noodgevalsbevoegdheden op economisch gebied die momenteel ter toetsing liggen bij het Amerikaanse Hooggerechtshof.
Europees perspectief en internationale reactie
De Europese buitenlandsorganisatieleider Kaja Kallas waarschuwde dat China en Rusland zullen profiteren van de spanningen tussen de VS en Europa. Op sociale media schreef zij: “Als de veiligheid van Groenland in gevaar is, kunnen we dit binnen NATO aanpakken. Tarieven zetten Europa en de Verenigde Staten financieel onder druk en ondermijnen onze welvaart.”
De Amerikaanse binnenlandse politiek reageerde eveneens kritisch. De senator Mark Kelly, een voormalig marinier en Democratische vertegenwoordiger voor Arizona, stelde dat de dreigende tarieven de Amerikanen zouden laten betalen voor territorium dat ze niet nodig hebben. Hij benadrukte dat troepen uit verschillende Europese landen momenteel Groenland verdedigen tegen de VS en waarschuwde dat de reputatie en relaties van de VS hiermee verdere schade oplopen.
Verschillen binnen Europa en mogelijke reacties
Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk maken geen deel uit van de Europese Unie, die bestaat uit 27 lidstaten en wel als één economisch gebied opereert. Onzeker is nog of de Amerikaanse tarieven de gehele EU zullen treffen. Europese diplomaten plannen spoedoverleg om zondagavond te bespreken hoe te reageren op de situatie.
De voorzitter van de Europese Raad, António Costa, en de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, hebben hun volledige solidariteit met Denemarken en Groenland benadrukt. In een gezamenlijke verklaring werd erop gewezen dat tariefmaatregelen de trans-Atlantische betrekkingen ondermijnen en mogelijk leiden tot een gevaarlijke neerwaartse spiraal. Europa zal echter één blijven, en zich inzetten voor haar soevereiniteit.
Politieke reacties binnen Europa
De aankondiging van de tarieven leidde ook tot kritiek vanuit politieke kringen in Europa. De Italiaanse premier Giorgia Meloni, die wordt beschouwd als een van Trumps meest betrouwbare bondgenoten op het continent, noemde de maatregel op zondag een “fout”. Tijdens haar tweedaagse bezoek aan Zuid-Korea gaf ze aan dat de inzet van kleine aantallen Europese troepen in Groenland niet gericht is tegen de VS, maar bedoeld is om de veiligheid te waarborgen tegen “andere actoren” die zij niet nader noemde.
De Franse politicus Jordan Bardella, leider van Marine Le Pen’s extreem-rechtse partij, betoogde dat de EU het tariffedeal met de VS moet opschorten, en beschreef Trumps dreigementen als “handelssabotage”.
De meeste politieke strekkingen in het Verenigd Koninkrijk waren unaniem in hun afkeuring. Nigel Farage, leider van de partij Reform UK en een lange tijd een bondgenoot van Trump, stelde dat de tarieven Europa zou schaden. Premier Keir Starmer van de Labour-partij noemde de aankondiging “volledig verkeerd” en zei dat zijn overheid dit direct met de VS zou bespreken.