De Amerikaanse actie tegen een Venezuela-gerelateerde olijetanker
De confiscatie door de Verenigde Staten van een olie-transportboot die verband houdt met Venezuela in de Noord-Atlantische Oceaan werd door sommigen gezien als een unilaterale daad van een Amerika-eerst beleid. Dit beleid leek weinig rekening te houden met de standpunten van andere landen. Terwijl Groot-Brittannië het zien als een voorbeeld van trans-Atlantische samenwerking ter ondersteuning van internationale regelgeving, benadrukten anderen dat het vooral de toon aangeeft van een VS die haar eigen belangen prioriteert.
Britse standpunten en de rol van de NAVO
De Britse overheid stelde dat de tussenkomst van Amerikaanse speciale eenheden, ondersteund door Britse zeestrijdkrachten en luchtvaart, samen met beloftes van Amerikaanse veiligheidswaarborgen voor Oekraïne, de inspanningen van premier Keir Starmer onderbouwden om te voorkomen dat Donald Trump zijn Europese bondgenoten zou laten vallen. Volgens het Britse ministerie van Defensie blijven de VS en het Verenigd Koninkrijk dan ook ‘de dichtstbijzijnde defensie- en veiligheidspartners’. Daarnaast werd benadrukt dat de NAVO sterker, groter en meer verenigd is dan ooit tevoren.
De controverse en de historische context
Critici beschouwen de confiscatie als een teken dat de Verenigde Staten haar invloed wil uitbreiden in Venezuela, waarbij ze onder andere een tweede tanker in het Caribisch gebied tegenhielden. De Amerikaanse strategie zou gericht zijn op het controleren van de olieproductie in Venezuela na de afzetting van president Nicolás Maduro. Volgens Amerikaanse officials is deze actie ook bedoeld om de ‘schaduwvloot’ van verouderde tankers, die door Rusland en Iran wordt gebruikt om internationale sancties te ontwijken, aan te pakken. Healey drukt uit dat, sinds vorig jaar, Rusland tot wel 100 miljard dollar uit gesanctioneerde olie heeft verkocht, geld dat direct wordt gebruikt om aanvallen op Oekraïense burgers te financieren.
Europese reacties en de positie van premier Starmer
Sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis, ontvangen Europese landen zoals het Verenigd Koninkrijk wisselende signalen van de Amerikaanse president. Trump heeft onder meer tarieven opgelegd, internationale organisaties verlaten en NATO bekritiseerd. Franse president Emmanuel Macron uitte donderdag zijn zorg dat de Verenigde Staten zich steeds verder verwijderen van haar bondgenoten en internationale regels.
Premier Keir Starmer probeert zich echter vooral op het positieve te richten. Hij heeft als doel om Trump goed te houden en de Europese steun voor Oekraïne te versterken. Hoewel hij zich niet uitspreekt tegen de Amerikaanse politiek, zoals de val van Maduro of de sancties, probeert hij diplomatiek te navigeren door de Amerikaanse inzet voor Oekraïne te erkennen als een concrete successen van de Britse aanpak. Healey benadrukte dat de beloften van de VS voor Oekraïne ‘niet meer kunnen worden vergeten’.
De strategische positie van Starmer en de relatie met de VS
In een complexe geopolitieke situatie speelt Starmer een tactische rol. Door de Verenigde Staten te ondersteunen wil hij laten zien dat het Verenigd Koninkrijk nuttig en betrouwbaar is in internationale allianties. Deze pragmatische benadering wordt onderstreept door de noodzaak om samen te werken met de VS, vooral in het licht van de geopolitieke spanningen met Rusland en de discussie over Groenland.
De Britse premier benadrukte dat alleen Denemarken en Groenland zelf mogen bepalen wat er gebeurt op het Arctische eiland, wat volgens internationale reacties een duidelijke afwijzing is van Trump’s voorstel om Groenland te ‘cappen’. Bronwen Maddox, directeur van het Chatham House, uitte dat het voorstel van Trump om soevereine territoria van een NAVO-lidstaat te claimen niet alleen absurd is, maar ook zelfdestructief voor de Amerikaanse diplomatieke strategie.