De reactie van de Amerikaanse president op militaire actie
Donald Trump, de president van de Verenigde Staten, heeft zich niet uitgesproken over de mogelijkheid om militaire middelen in te zetten voor de bezetting van Groenland. Tijdens een telefonische interview met NBC News werd hem gevraagd of hij gebruik zou maken van geweld om het eiland te verkrijgen. Hij antwoordde simpelweg: “Geen commentaar.”
Daarnaast herhaalde hij zijn beschuldigingen dat de Noorse overheid betrokken zou zijn geweest bij het feit dat hij dit jaar niet de Nobelprijs voor de Vrede heeft ontvangen. Volgens Trump zou Noorwegen het eiland volledig controleren, ondanks wat er wordt beweerd. Hij stelde dat ze niet willen toegeven dat ze betrokken zijn, maar dat hun rol evident is.
De publieke bekendmaking van de brief aan Noorwegen
De controverse kwam tot uiting nadat een tekstmail die was gestuurd aan de Noorse premier Jonas Gahr Støre openbaar werd. In de brief uit Trump zijn teleurstelling over de beslissing van Noorwegen om hem de Nobelprijs niet toe te kennen voor het beëindigen van acht oorlogsconflicten. Hij schrijft dat hij daarom niet langer een strikte focus op vrede hoeft te houden, hoewel dat altijd zijn prioriteit zal blijven. In zijn brief geeft hij aan dat hij nu kan nadenken over wat goed is voor de Verenigde Staten.
De Nobelprijs voor de Vrede wordt toegekend door een commissie die door het Noorse parlement is aangewezen. Deze bestaat uit vijf leden: drie politici van verschillende partijen, een deskundige op het gebied van buitenlands beleid en een leider van een non-profitorganisatie.
De historische en geopolitieke context
Trump heeft beweerd dat Denemarken niet in staat is om Groenland te beschermen tegen Rusland of China. Hij vroeg zich af waarom Denemarken überhaupt het recht zou hebben om het eiland te bezitten, vooral omdat er geen officiële documenten zijn die dat recht bevestigen. Volgens hem landden er honderden jaren geleden schepen op Groenland en dat zou voldoende zijn voor claims op het eiland.
Deur de geschiedenis begonnen Denemarken’s kolonisatieactiviteiten op Groenland in 1721, decennia voordat de Verenigde Staten als land bestonden. Trump beweert dat hij meer heeft gedaan voor NATO dan iemand anders sinds diens oprichting en dat NATO nu iets voor de Verenigde Staten zou moeten doen.
Hij stelt dat de wereld niet veilig is zonder volledige controle over Groenland, en dat in zijn ogen het eiland essentieel is voor wereldwijde veiligheid.
De recente escalatie en de internationale reactie
Tijdens het weekend voerde Trump extra tarieven in op acht Europese landen die zich tegen zijn plannen verzetten. Deze landen, waaronder Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland, kregen een tarief van tien procent opgelegd. Dit gebeurde als reactie op de zogeheten annexatieplannen van de VS.
Denemarken reageerde door meer troepen naar Groenland te sturen. Ongeveer 200 Deense soldaten worden momenteel gehuisvest in de steden Nuuk en Kangerlussuaq.
Volgens peilingen is de steun van de Amerikaanse bevolking voor het innemen van Groenland zeer beperkt. Een Reuters-enquête wees uit dat slechts 17 procent van de Amerikanen akkoord ging met de plannen van Trump, terwijl maar 10 procent steun uitte voor het gebruik van militaire kracht om nieuw territorium te verkrijgen.