Reactie van Australische leiders op de Amerikaanse situatie rond Groenland
Deze week werd duidelijk dat de Australische overheid terughoudend is om zich uit te spreken over de toenemende Amerikaanse dreigementen om controle te krijgen over Groenland, een groot ijsland met een geringe bevolking. Toen premier Anthony Albanese hierover werd gevraagd, verwees hij de kwestie door naar zijn minister van Buitenlandse Zaken, Penny Wong, die slechts enkele seconden antwoord gaf.
Ze stelde dat de toekomst van Groenland een kwestie is voor Denemarken en de inwoners zelf, en dat Australië zich daar duidelijk in heeft uitgelaten. Ondanks toenemende roep om meer expliciete standpunten van de Australische regering, lijkt het niet waarschijnlijk dat Wong en Albanese snel hun beleid zullen aanpassen, zo zegt een vooraanstaande expert op het gebied van Buitenlandse Zaken.
Australië’s internationale prioriteiten
Professor Wesley Widmaier Jr aan de Australian National University benadrukt dat Australië al lange tijd een aantal kernprioriteiten heeft in haar buitenlands beleid. Volgens hem draait dit vooral om twee belangrijke doelen. Ten eerste het behouden van goede relaties met grote, invloedrijke landen, en ten tweede het vasthouden aan een regelsysteem dat gebaseerd is op internationale afspraken.
De gevolgen van Amerikaanse agressie voor Australië
Wat gebeurt er als een belangrijke vriend, in dit geval de Verenigde Staten, de regels ondermijnt waaraan Australië zich normaal gesproken zou houden? Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer Donald Trump beweert dat de enige beperkingen op zijn macht niet de internationale wetten zijn, maar zijn eigen morele opvattingen.
Ex-buitenlandminister Bob Carr noemde Trump’s beleid “onvoorspelbaar” en een “groot probleem” voor Australië. Gareth Evans, een andere voormalig minister, riep opnieuw op tot heroverweging van het AUKUS-verdrag, dat gericht is op veiligheid en samenwerking tussen Australië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
De Amerikaanse rol en het vertrouwen in bondgenoten
Dr. Peter Layton, specialist in nationale veiligheidsstrategie bij het Lowy Institute, stelde vragen over de betrouwbaarheid van de VS als bondgenoot. Hij waarschuwde dat het tijd kan worden voor Australië om zich aan te sluiten bij Europese landen en NAVO-bovengemeenten in het uiten van hun bezorgdheid over Trump’s uitspraken.
Volgens hem wordt er weinig weerwerk geboden en wordt de Amerikaanse houding ten opzichte van Denemarken gemakkelijk beschouwd als acceptabel. Dit soort destructieve alliantiebeheer kan mogelijk uitdijen naar Europa en de Indo-Pacific-regio. Hij benadrukte dat het beter zou zijn voor de middenmachten om gezamenlijk op te treden in plaats van individueel te worden geconfronteerd.
Als de situatie rond Groenland ernstiger wordt, zal Australië zich uiteindelijk genoodzaakt zien een standpunt in te nemen. Widmaier zegt dat dit de relatie met de Verenigde Staten onder druk kan zetten, maar niet direct de NAVO- of ANZUS-verdragen in gevaar brengt.
De Australische positie en de toekomst
Volgens Widmaier zal deze kwestie Australië doen nadenken over haar relatie met de VS. Hij ziet het niet als een grote bedreiging voor de bestaande verdragen, maar erkent dat het de vraag opwerpt over de veranderende oriëntatie van de Amerikaanse bondgenoot en de gevolgen voor het internationale regelsysteem.
Hij verwacht echter geen harde retoriek vanuit Canberra. In plaats daarvan wordt er vooral voorzichtigheid en afwachtendheid bekeken, met veel aandacht voor de communicatie en diplomatie. Albanese en zijn kabinet blijven op dit punt zeer terughoudend en willen niet te snel reageren.
Internationale ontwikkelingen en de dreiging op Groenland
Deze week reist een Amerikaanse congresdelegatie naar Kopenhagen om de eenheid tussen de VS en Denemarken te tonen, terwijl Trump blijft dreigen met het inpikken van Groenland, dat onder de soevereiniteit van Denemarken valt. Spanningen tussen Washington, Denemarken en Groenland zijn toegenomen sinds Trump’s uitlatingen, waarin hij suggereerde dat de VS de grootste belangen in de regio zou hebben.
Hij herhaalde dat de VS Groenland wil “nemen”, of het nu met diplomatie is of met andere methoden, zoals militaire kracht. Trump zei dat hij liever een deal zou sluiten, maar dat het onvermijdelijk is dat de VS uiteindelijk de controle over Groenland krijgt.
Danish en Groenlandse afgevaardigden bezoeken Washington deze week voor gesprekken met minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. De situatie brengt grote onzekerheid met zich mee voor de regio en de internationale relaties die daarmee samenhangen.