Hoe bepaal je wat de beste films uit de geschiedenis zijn?
Het bepalen van de beste films is een subjectieve aangelegenheid; niemand kan zijn eigen mening ongeldig maken. Tweelingenlijsten, samengesteld door platforms als IMDB of Rotten Tomatoes, beoordelen niet per se de meest indrukwekkende film, maar de film die door het minst aantal mensen wordt afgekeurd. Kritiekers zijn vaak vooral geneigd om obscure kunstfilms te beoordelen die zij waarderen, waardoor de lijsten een eigen dynamiek krijgen.
In 2022 noemde het invloedrijke tijdschrift Sight and Sound de Vlaamse kunstfilm Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Brussel, als de allerbeste ooit gemaakt. Een exacte mathematische methode om dat vast te stellen bestaat niet; het komt uiteindelijk neer op een onderbuikgevoel.
Daarom heeft deze journalist de taak op zich genomen om een definitieve lijst samen te stellen — gebaseerd op simpelweg veel films bekijken en er diep over nadenken.
Beperkingen en selectiecriteria
Om de lijst behapbaar te houden, beperkt deze zich tot Engelstalige films. De keuze is niet gebaseerd op objectieve maatregelen, maar op een subjectieve inschatting van wat de films waard zijn.
De top 20 films
-
Alien (1979)
Wat doe je wanneer je in een onontkoombare, kleine ruimte bent met iets dat je wil doden? Het is een elementair horrorfilmidée, maar het krijgt de spanning voor elkaar door subtiel en tegelijk angstaanjagend te zijn. De film doorbreekt verwachtingen doordat de enige overlevende een minder bekende acteur is, wat de sfeer extra onheilspellend maakt.
-
When Harry Met Sally (1989)
In de jaren negentig waren romantische komedies die niet met Arnold Schwarzenegger waren, allemaal gebaseerd op het proberen te vangen van het charmante van deze film. Het concept van de film blijft bekend, zelfs voor degenen die het nooit hebben gezien, omdat het de standaard zette. Maar geen enkele rom-com doet het beter.
-
All The President’s Men (1976)
Filmkenners praten graag over de langlopende, enkele takes waarin de camera niet stopt. Het script van deze film is zo strak dat je niet doorhebt dat je zes minuten naar het gezicht van Robert Redford kijkt, zonder onderbreking. Gemaakt in nauwe samenwerking met de echte betrokkenen, is het niet alleen een krachtig pleidooi voor journalisme, maar ook een belangrijk document over een van de grootste politieke schandalen in de geschiedenis.
-
Monsters Inc. (2001)
De durf van een film te maken met een van de meest complexe ideeën ooit, en dat voor kinderen, is opmerkelijk. Het vertelt het verhaal van twee monsters die verantwoordelijk worden voor de meest gevaarlijke en angstaanjagende taak in de wereld: het beschermen van een klein kind. Ondanks het hoge concept blijft het de hele film door leuk en onderhoudend.
-
12 Angry Men (1957)
Twaalf man, één kamer, geen airconditioning. Een eenvoudig principe, maar met een meesterlijke uitvoering. Een jury moet oordelen over de schuld van een verdachte moordenaar, maar is verdeeld doordat één man koppig vasthoudt aan zijn mening. Tijdens de 90 minuten durende film roept hij bij iedere jurylid vragen op over alles wat ze tot dan toe hadden gezien.
-
Dog Day Afternoon (1975)
Enkele minuten na het begin van een bankoverval klinkt de telefoon. “Het is voor jou,” zegt de bankmanager, en geeft de telefoon door aan een van de overvallers. Hollywood maakt vaak films over criminelen, maar deze film gaat over twee mannen die niet precies weten wat ze doen, gevangen in de bank met politie om hen heen, en met gijzelaars waarmee ze zich steeds meer verbonden beginnen te voelen.
-
Inglourious Basterds (2009)
De charismatische nazi-psychopaat die Joden moet opsporen, weet niet dat er een gezin onder de vloerbalken verborgen zit, terwijl hij een glas melk drinkt. Of weet hij dat wel? Quentin Tarantino’s films behoren vaak tot deze lijst, maar Inglourious Basterds is de meest gespannen en tegelijkertijd de grappigste. Op het moment dat de film zijn meest opwindende crescendo bereikt, zegt Brad Pitt “Buongiorno”.
-
West Side Story (1961)
Streetwise jongeren die ballet en moderne dans uitvoeren klinkt als een belachelijk idee voor een film. Maar als deze film niet geweldig was, zou hij verschrikkelijk zijn. Gepromoot als een moderne Romeo en Julia, zijn de beste scènes die zonder de hoofdrolspelers – vooral die met dans en muziek – een krachtig effect hebben.
-
Lady Bird (2017)
Er is geen tragedie in Lady Bird. Het verhaal volgt de laatste maanden van een middelbare scholier. Het is een film over teleurstelling, vriendschap en ontdekking. Maar vooral is het een film over een dochter en haar moeder, met meer humor, charme en eerlijkheid dan veel andere films over opgroeien.
-
Schindler’s List (1993)
Oskar Schindler was een onwaarschijnlijke held – een nazi-industrieel die zijn fortuin verdiende met joods slavenarbeid. Maar in drie pijnlijke uren brengt Steven Spielberg een van de meest ontroerende films ooit: over Schindler en de duizenden levens die hij redde. Het vertelt over een klein sprankje hoop te midden van de gruwelijkste oorlogsmisdaden. Een keerpunt in cinema.
-
Singin’ In The Rain (1952)
Begin jaren twintig switchen Hollywood-sterren van stille film naar geluidstim, maar daar is een probleem: de actrice heeft een vervelende stem. Niemand durft haar dat te vertellen. De film bevat veel zang en dans, en is opmerkelijk grappig zonder dat dat vooraf wordt aangekondigd.
-
There Will Be Blood (2007)
De eerste 15 minuten van deze film worden geen woorden gesproken. We zien Daniel Day-Lewis als een meedogenloze, vastbesloten oliemagnaat, met een interne spanning die zich uitbreekt op het moment dat hij de controle verliest. Zijn optreden wordt als een van de beste ooit in film beschouwd.
-
Get Out (2017)
Chris is nerveus omdat hij voor het eerst zijn vriendin’s ouders ontmoet, vooral omdat hij zwart is en zij wit. Wat begint als satire over ras en etiquette, ontwikkelt zich tot een meeslepend horrorverhaal. Terwijl veel middelmatige horrorfilms gemaakt worden, is Get Out origineel, grappig en verontrustend.
-
Jurassic Park (1993)
Het is bijna onmogelijk een perfecte film te maken, maar Steven Spielberg deed het wel twee keer in één jaar. Jurassic Park is de ultieme popcornfilm: spannend, charmant, verbluffend en plezierig. Het was de film waarmee CGI echt bewees dat alles mogelijk was, en het oogt nog altijd beter dan veel latere producties.
-
Some Like It Hot (1959)
Twee mannen getuigen van een maffia-moord en besluiten, om niet op te vallen, zich te verkleden als vrouwen en zich aan te sluiten bij een vrouwenorkest. Het concept is bekend, maar geen film doet het beter dan deze, die door de hele lengte humoristisch blijft. Het laatste woord: “Nobody’s perfect”.
-
One Flew Over The Cuckoo’s Nest (1975)
Een crimineel doet zich voor als gek om vrij te komen uit een psychiatrisch ziekenhuis, dat hem beter leek dan de gevangenis. Hij botst met de hoofdverpleegster, die haar macht over de geïnterneerden meesterlijk weet uit te buiten. Een van slechts drie films die alle grote Oscars gewonnen heeft, en het is moeilijk te bedenken dat een andere film hem zou kunnen overtreffen.
-
Casablanca (1942)
Rick is een koelbachteigen en verbitterde kroegbaas, die geld neemt van vluchtelingen die proberen te ontsnappen aan de nazi’s, terwijl hij zelf niet van zijn cynisme af kan blijven. Op dat moment komt de vrouw die hem het hart brak binnen, samen met haar geliefde, een vluchteling in het verzet. Gemaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog, bestond de cast voor een groot deel uit vluchtelingen. Wanneer Madeleine Lebeau “La Marseillaise” zingt, is haar emotie echt en krachtig.
-
No Country For Old Men (2007)
Terwijl hij gaat jagen, stuit Llewelyn op een lijkmassa en een briefje met geld. Een onschuldige voorbijganger wordt achtervolgd door een meedogenloze huurmoordenaar die de brief weer terug wil, en door een sheriff die niet weet wat hij moet doen. Een van de meest gespannen scènes in de filmgeschiedenis is wanneer Javier Bardem’s personage spreekt met een onwetende petrolstationhouder, terwijl de kijker weet dat hij al meerdere mensen heeft vermoord.
-
Lawrence of Arabia (1962)
In vier uur tijd ziet men T.E. Lawrence, een echte oorlogsheld, transformeren van te fragiel voor het Britse leger naar te wreed voor een Arabische militie. Het verhaal is een scherpe kritiek op kolonialisme en mannelijke trots in een welvarende wereld zonder vrouwen. Zonder onderliggende layers is de film al indrukwekkend – zelfs zonder geluid.
-
The Silence of the Lambs (1991)
Het is nauwelijks te begrijpen dat misschien de engste en meest verontrustende scène uit de cinema slechts twee mensen zijn die praten, gescheiden door onbreekbaar glas. Wat de film meesterlijk maakt, is dat hij de kijker met angst vervult door extreme close-ups van Anthony Hopkins en Jodie Foster. Objectief gezien is de film perfect.