De zaak en de veroordeling
Een Duitse man is schuldig bevonden aan het toedienen van verdovingsmiddelen en het seksueel misbruiken van zijn onbewuste echtgenote over meerdere jaren. Daarnaast wordt hij ervan beschuldigd videobeelden van zijn handelingen te hebben verspreid via internet. De zaak heeft geleid tot vergelijkingen met het proces van Dominique Pelicot in Frankrijk.
De verdachte, Fernando P., is 61 jaar oud en werkte als conciërge op een school. Hij werd schuldig verklaard aan het mishandelen van zijn vrouw in hun woning en het filmen van deze feiten. Vervolgens deelde hij de beelden online zonder medeweten van het slachtoffer. Na een rechtszitting in een rechtbank in Aken, West-Duitsland, kreeg hij vrijdag een straf van acht jaar en zes maanden cel.
Er wordt binnen een week een hoger beroep aangevochten, aldus de rechtbank. Volgens de rechter heeft de man het uiterst persoonlijke domein van haar privéleven geschonden door het maken van beeldopnamen in 34 gevallen, waaronder vier gevallen waarin sprake was van medepleging van verkrachting en gevaarlijke lichamelijke letsels.
Hij werd tevens veroordeeld voor het uitoefenen van ernstige seksuele dwang en seksuele intimidatie. De rechtbank stelde dat: “De veroordeelde heeft herhaaldelijk zijn vrouw in het huwelijksappartement in het geheim verdoofd en seksueel misbruikt.” Tevens zou hij de handelingen hebben gefilmd en deze video’s in groepsgesprekken en op internetplatforms beschikbaar hebben gesteld.
De context en de duur van de misdrijven
De rechtbank concludeerde dat de misdrijven zich over bijna 15 jaar uitstrekten, met aanklachten die betrekking hadden op de periode van 2018 tot 2024. Sommige andere aanklachten werden vrijgesproken; details hierover zijn niet bekendgemaakt door de rechtbank.
Het verdict komt precies een jaar na de veroordeling van de Franse man Pelicot. Deze was ervan beschuldigd binnen bijna tien jaar tientallen onbekenden te hebben benaderd via een chatroom, met als doel het seksueel misbruiken en verkrachten van zijn toenmalige vrouw Gisèle. In die zaak werden in totaal 49 mannen schuldig bevonden aan verkrachting of seksuele intimidatie.
De impact en de maatschappelijke discussie
De zaak rond Pelicot schokte de internationale gemeenschap en zette Franse discussies op gang over gendergerelateerd geweld en misogynie. Het incident brengt de problematiek van online verspreiding van seksueel geweld opnieuw onder de aandacht.
De zaak in Aken wordt als bijzonder belangrijk beschouwd omdat het de eerste zaak van deze aard is die voor Duitse rechtbanken wordt behandeld. De organisatie Nur Ja Heisst Ja, die zich inzet voor veranderde wetgeving rond verkrachting, benadrukt het belang hiervan.
Vorig jaar bleek uit onderzoek van journalisten in Hamburg dat een man gedurende 14 jaar video’s deelde die vermeend het druggen en seksueel misbruiken van zijn echtgenote toonden, maar deze persoon werd nooit beschuldigd; hij overleed in 2024.
Jill S., een activiste van Nur Ja Heisst Ja, noemt de zaak “zeer significant” en wijst erop dat het aangeeft waar hiaten bestaan binnen het Duitse wettelijke systeem. Ze benadrukt dat in Duitsland consent traditioneel wordt gedefinieerd volgens het principe “nee betekent nee”, wat volgens haar slachtoffers benadeelt omdat het expliciete toestemming niet altijd vereist, behalve in uitzonderingsgevallen zoals bewusteloosheid of drugsgebruik.
De organisatie pleit voor een wijziging van de definitie van verkrachting, zodat een “ja betekent ja”-standaard wordt gehanteerd. Volgens hen blijft de huidige wetgeving te veel op de slachtoffers rusten om actief weerstand te bieden, terwijl de praktijk aangeeft dat dat niet altijd mogelijk of veilig is.
Ook wordt aangevoerd dat het bezit van verkrachtingsvideo’s in Duitsland momenteel legaal is. Nur Ja Heisst Ja hoopt dat deze praktijk snel zal veranderen, nu Kathrin Wahlmann, een justitieminister uit Nedersaksen, een campagne is begonnen om dat bezit strafbaar te stellen.
Online platformen en de cultuur van geweld
In Frankrijk vindt politica Sandrine Josso dat de wetgeving verder aangepast moet worden om vrouwen beter te beschermen tegen dit soort misbruik. Voor Josso is het onderwerp persoonlijk: zij beschuldigt een Franse senator van 66 jaar, Joël Guerriau, ervan haar in november 2023 te hebben vergiftigd tijdens een feest. Zij heeft hiervan aangifte gedaan en een proces is in januari gestart. Guerriau ontkent alle beschuldigingen.
Volgens Josso is de huidige wetgeving onvoldoende gebaseerd op de realiteit, vooral omdat online platforms een rol spelen in het mogelijk maken van dit soort misbruik. Ze stelt dat social media het mogelijk maken dat groepen zich vormen, tips delen en hun methoden verfijnen, wat het gevaar vergroot.
Beide Pelicot en Fernando P. deelden hun misbruikvideo’s online. Josso vergeleek websites en chatrooms met een “online universiteit van geweld”, waar mannen leren hoe ze partners kunnen verdoven en hun handelingen kunnen delen.
Jill S. uit Duitsland wijst erop dat platforms en overheden veel verantwoordelijkheden hebben in het aanpakken van deze problematiek. Ze uit haar zorg dat men de illusie van veiligheid beter moet doorbreken, omdat veel daders zich veilig voelden bij het delen van hun content.
Ze hoopt dat het vonnis in Aken zal bijdragen aan het doorbreken van deze illusie en het vervolgen van meer daders van geweld.