Het onverwachte nieuws over de Amerikaanse aanval
Op zaterdagochtend, lokale tijd, kondigde de president van de Verenigde Staten, Donald Trump, aan dat er een grootschalige aanval op Venezuela was uitgevoerd. Hij meldde dat president Nicolás Maduro en diens vrouw waren gearresteerd. Deze opmerkelijke ontwikkeling veroorzaakte directe onrust in het land en zette de spanningen wekenlang verder onder druk.
Reacties van de internationale gemeenschap
Venezuela riep onmiddellijk de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen om op de aanval te reageren. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Yván Gil Pinto werd er verzocht om een spoedvergadering.
Op Telegram verklaarde Gil dat geen enkele lafheid de kracht van de Venezolaanse bevolking zal breken en dat zij als overwinnaars tevoorschijn zullen komen. Tegelijkertijd bevestigde vice-president Delcy Rodríguez via een audiogesprek met staatsomroep VTV dat de regering niet weet waar Maduro en first lady Cilia Flores zich bevinden en eiste ‘onmiddellijk bewijs van leven’ van de Amerikaanse autoriteiten.
Donald Trump zei op zaterdagochtend in een interview met Fox News dat Maduro en zijn vrouw zich aan boord van het USS Iwo Jima bevinden en onderweg naar New York. In een eerder interview met The New York Times weigerde hij te zeggen of er congresmachtiging was aangevraagd voor de aanval, en beloofde hij hierover een persconferentie te organiseren.
De gebeurtenissen in Venezuela
Volgens een verslag van CNN waren er zaterdag in de Caracas, de hoofdstad, verschillende explosies en vliegtuiglawaai. Sommige wijken werden zonder elektriciteit achtergelaten. Beelden bevestigden het luchtruim dat werd gevuld met helikopters en rookwolken die de nacht verlichtten. Daarnaast waren er beelden van een grote brand en explosies op de luchthaven van Higuerote.
Na enkele uren hield de situatie rust. Verslaggeefster Mary Mena meldde dat de stad stil was en dat er het afgelopen uur geen beweging was waargenomen. De staatszender bleef berichten herhalen van het ministerie van Defensie, dat inwoners verzocht kalm te blijven en dat het leger werd ingezet.
De eerste explosie op ongeveer 01.50 uur lokale tijd werd door CNN-reporters gehoord en gefilmd. Verschillende wijken stonden zonder stroom en getuigen meldden het geluid van vliegtuigen na de explosies. Een video toonde een rookkolom met een oranje gloed, terwijl kort daarna een flits en een daverend geluid te zien waren.
De arrestatie van Maduro
Volgens ingewonnen informatie werden Nicolás Maduro en zijn echtgenote uit hun slaapkamer gehaald door Amerikaanse troepen tijdens de missie. De bronnen melden dat ze midden in de nacht werden aangehouden terwijl ze sliepen. Het incident werd uitgevoerd door een elite-eenheid van de Amerikaanse strijdkrachten, Delta Force, zonder dat er Amerikaanse slachtoffers vielen.
Achtergronden van de aanval
De regering van de VS beschuldigt Maduro al jaren van misdaad en probeert hem via het Amerikaanse rechtssysteem te vervolgen. In 2020 werd Maduro vervolgd in het zuiden van New York wegens ‘narcoterrorisme’, samenzwering om cocaïne te smokkelen en gerelateerde aanklachten.
Amerika bood eerst 15 miljoen dollar aan voor de arrestatie van Maduro, een bedrag dat later werd verhoogd tot 25 miljoen en uiteindelijk tot 50 miljoen dollar na de hernieuwing van zijn ambt in januari 2025. De Amerikaanse autoriteiten identificeren Maduro als leider van de criminaliteit onder de naam Cartel de los Soles, wat zij bestempelen als een terroristische organisatie.
Een Amerikaanse senator uit Utah, Mike Lee, beweerde dat zijn contact met het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken hem had geïnformeerd dat Maduro was gearresteerd om te worden berecht in de Verenigde Staten. Volgens hem was de militaire actie bedoeld om de arrestatie te beveiligen.
De VS had recentelijk aangekondigd dat het zich voorbereidde op verdere acties tegen drugskartels in Venezuela, inclusief landaanvallen. Eerder had de CIA een drone-aanval uitgevoerd op een havenfaciliteit langs de Venezolaanse kust, hetgeen het eerste bekende Amerikaanse gewapende optreden binnen het land zou zijn.
Internationale reacties op de Amerikaanse operatie
Verschillende wereldleiders uitten hun zorg over de situatie. De Britse premier Keir Starmer wilde eerst de feiten achterhalen en sprak met Trump over de militaire actie, waarbij hij benadrukte dat Groot-Brittannië niet betrokken was bij de aanval.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, verklaarde dat de EU de Venezolaanse bevolking steunt en een vreedzaam, democratisch proces ondersteunt, daarbij de internationale wetten en het Handvest van de VN respecterend.
De internationale reactie werd gekenmerkt door veroordelingen door Venezuela’s bondgenoten Rusland en Iran. Rusland noemde de aanval een ‘wapenincident’ en verwierp de rechtvaardigingen die de VS gaven voor de action, terwijl Iran de aanval beschouwde als schending van Venezolaanse soevereiniteit en de VN-Charter.
Wat de toekomst kan brengen
De situatie in Venezuela blijft onzeker. Volgens de grondwet zal de macht overgaan op vicepresident Delcy Rodríguez, maar de machtspositie van Maduro wordt betwijfeld. De oppositie binnen en buiten het land ziet mogelijk dit moment als een keerpunt.
Volgens de constitutionele procedure, artikel 233, wordt bij ‘absolute afwezigheid’ van de president de vicepresident de nieuwe leider. Deze moet binnen 30 dagen nieuwe verkiezingen uitschrijven, waarna een nieuwe president een volledige termijn van zes jaar ontvangt.
De oppositie, onder leiding van de geëxileerde politicus Edmundo González, beschouwt zichzelf als de rechtmatige regering. González, die onder meer in Spanje in ballingschap leeft, wordt gesteund door de Nobelprijswinnares María Corina Machado, die onlangs in Oslo verklaarde te werken aan een rustige en ordentelijke overgang.
Ook kan er een militaire coup plaatsvinden, maar de huidige minister van Defensie, Vladimir Padrino López, heeft zich fel uitgesproken tegen de aanwezigheid van buitenlandse troepen en zou de Venezuelaanse militairen bereid zijn te wijzen weerstand te bieden tegen een eventuele inval.